لیلا سلمانی، هنرمند و پژوهشگر حوزه رنگرزی و گلیم‌بافی، یکی از همین چهره‌هاست که با پشتوانه تحصیلی در رشته‌های طراحی فرش و هنرهای تجسمی، نگاهی نو به این حرفه دیرینه دارد.

سلمانی در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا، ضمن اشاره به مسیر طولانی و تخصصی خود در این هنر بیان کرد: از سال ۱۳۸۰ با ورود به هنرستان در رشته طراحی فرش، فعالیتم را آغاز کردم. پس از گذراندن دوره‌های کاردانی هنرهای تجسمی و کارشناسی طراحی فرش، وارد عرصه تولید گلیم شدم و اکنون در آستانه اتمام دوره کارشناسی ارشد رنگرزی هستم.

او در توصیف حس نخستین تجربه خود در بافت گلیم و رنگرزی گیاهی اظهار کرد: اولین باری که دست به بافت گلیم زدم و یا رنگرزی گیاهی را تجربه کردم، حسی سرشار از آفرینش، خلقت و زایش در من ایجاد شد. این حس عمیق، همان چیزی بود که مرا عاشق کارم کرد و باعث شد تا امروز با وجود تمامی سختی‌ها، در این حرفه بمانم و آن را با نگاهی علمی ادامه دهم.

این هنرمند در خصوص تفاوت‌های رنگرزی سنتی و صنعتی افزود: رنگرزی گیاهی مبتنی بر استفاده از رنگ‌زاهای طبیعی نظیر نیل و اسپرک است. بر خلاف رنگ‌های شیمیایی که ساخته دست بشر هستند و شاید پروسه سریع‌تری داشته باشند، رنگرزی گیاهی نیازمند آهستگی و داشتن علمِ این کار است. برای دستیابی به یک رنگ مطلوب در این روش، باید ظرافت‌های خاصی را رعایت کرد؛ چرا که هر اقلیم و موقعیت جغرافیایی، نمادها و رنگ‌زاهای خاص خود را دارد که در طراحی‌های من نیز منعکس می‌شود.

سلمانی با اشاره به نقش طراحی‌های مدرن در کنار نقوش اصیل، گفت: طرح‌ها و نقش‌هایی که در گلیم می‌بافم، ترکیبی از نقوش قدیمی و طرح‌های مدرنی است که شخصاً طراحی می‌کنم. اگرچه معتقدم هر رنگ در هر منطقه معنا و نماد خاصی دارد، اما نباید از نوآوری غافل شد.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به تغییرات ساختاری در این صنعت اشاره کرد و اظهار کرد: ورود بازارهای جدید و سلیقه‌های امروزی، ساختار گلیم‌بافی را کاملاً تغییر داده است و البته باید این اتفاق بیفتد. با پیشرفت دستگاه‌ها و نگاه علمی به این هنر، کیفیت و راندمان کار نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته است؛ اگرچه برخی چالش‌ها کماکان پابرجاست.

این فعال حوزه صنایع‌دستی در رابطه با دشواری‌های این حرفه افزود: بسیاری تصور می‌کنند گلیم‌بافی تنها بافتن است، در حالی که دشوارترین بخش آن، یعنی چله‌کشی، مهارت و دقت بالایی می‌طلبد. از سوی دیگر، با وجود علاقه‌مندی زیاد زنان و دختران جوان به هنر گلیم‌بافی، رنگرزی به دلیل ماهیت سخت و دشوار آن، کمتر مورد استقبال قرار می‌گیرد.

سلمانی با ابراز گلایه از کمبود زیرساخت‌ها بیان کرد: مهم‌ترین مسئله امروز ما، نبود مکان مناسب برای رنگرزی و شرایط کارگاهی استاندارد است. این کمبودها باعث شده تا این هنر که در برخی مناطق در حال زنده بودن است، با کندی در مسیر توسعه قرار گیرد.

او در پایان خاطرنشان کرد: برای حفظ این هنر اصیل، راهی جز پایداری و استمرار وجود ندارد. من دوست دارم نسل بعدی، علاوه بر میراث‌داری این هنر، عشق به کار و تداوم آن با تکیه بر علم روز را از ما به یادگار بگیرند و بدانند که صنایع‌دستی، هنری زنده است که باید با نیازهای امروز جامعه به‌روز شود.

انتهای پیام/